Z dziejów Olkusza od XIV do połowy XV stulecia

Bardzo ważnym w dziejach miasta był wiek XIV. Wtedy to tutejszy kościół pod wezwaniem św. Andrzeja Apostoła został rozbudowany do dzisiejszych, jakże okazałych rozmiarów. Król Kazimierz Wielki, prócz rozbudowy świątyni zasłużył się w naszej wdzięcznej pamięci otoczeniem Olkusza potężnymi, grubymi na 170 cm murami, które zastąpiły wcześniejsze wały ziemne.

Gorenice przez wieki

Wieś w typie ulicówki, położona ok. 8 km na południe od Olkusza, niedaleko źródeł potoku Eliaszówka. Spotkać się można z teorią, że nazwa wywodzi się od słowa gorynia, którym w czasach staropolskich nazywano gruszę. Jednak językoznawca Kazimierz Rymut podaje, że jest to nazwa pochodząca od imion Gorzysław, Cieszygor. Takie imię mógł nosić pierwszy jej właściciel.

Tabliczka z numerem 750x90

Krzykawa przez wieki

Spotykamy przez wieki różne nazwy tej miejscowości: Crzicawa, Magna Crzycawa, Krzykawy Parwa et Magna, Krzykawka Magna, Krzykala itp. Wedle ludowej tradycji nazwa tej wsi (oraz pobliskiej Krzykawki) ma pochodzić od krzyku kawek, ptaków tu pospolicie występujących. Regionalista Józef Liszka wysunął hipotezę, że nazwa ta ma wywodzić się od dawnych zadaszeń nad szybami kopalnianymi zwanymi „kawami”.

O Kolbarku słów kilka

Niewiele wiadomości o Kolbarku znajdziemy w wydawanych ostatnimi czasy przewodnikach po Jurze, czy na stronach internetowych o naszym regionie. Wszyscy, jak mantrę, powtarzają wieść, że w miejscowości tej już w XIV wieku działała karczma, co ma być – obok Chechła – najstarszą informacją o tego typu przybytku na Ziemi Olkuskiej. A przecież Kolbark (pierwotnie Słów, Slow, Złow) powstał już w latach 50-tych XIV w. i ma ciekawą historię.

Rabsztyn od końca XVI do końca XVIII w.

Opisaliśmy już ród Bonerów, którzy dzierżyli starostwo rabsztyńskie do końca XVI wieku, teraz pora na losy miejscowości i zamku za kolejnych starostów. Po śmierci w 1592 r. ostatniego z Bonerów, Seweryna, schedę po nich objęli Firlejowie. Konkretnie Jan Firlej, senator, jeden z ośmiorga dzieci marszałka Jana Firleja i Zofii z Bonerów.