Wolność krzepi! 20. edycja Małopolskich Dni Dziedzictwa Kulturowego

logo wolność krzepi1Już po raz 20. Małopolski Instytut Kultury w Krakowie zaprasza krakowian i gości do uczestnictwa w Małopolskich Dniach Dziedzictwa Kulturowego. W tym roku odbędą się one pod hasłem „Wolność krzepi!” – poznamy miejsca i bohaterów ściśle związanych z XX–leciem międzywojennym. Odzyskanie niepodległości po 123 latach, rozwój społeczno-gospodarczy, aktywność niezwykłych osobowości – wszystko to sprawia, że z podziwem patrzymy na ten czas i chętnie do niego wracamy.

Tegoroczna edycja Dni Dziedzictwa odbędzie się w dwa majowe weekendy (19–20 i 26–27 maja). Wraz z przewodnikami, animatorami zabaw i gier dla dzieci, naukowcami i pasjonatami wielu dziedzin zwiedzimy 11 zabytkowych obiektów, w tym miejsca na co dzień niedostępne. Udział w wydarzeniach jest bezpłatny, jednak na część z nich obowiązuje rezerwacja miejsc, która rozpocznie się 14 maja br. (zapisy na pierwszy weekend) i 21 maja br. (zapisy na drugi weekend) na stronie Dnidziedzictwa.pl oraz pod nr. tel. 12 423 35 55.

Historia, nauka i walka o prawa obywatelskie kobiet
31 października 1918 roku Kraków ogłasza swoją niepodległość. Ziemie polskie co prawda znajdują się wciąż pod okupacją zaborców, ale w Krakowie powiewają już polskie flagi. Do władzy dochodzi Polska Komisja Likwidacyjna, mająca za zadanie zniesienie austriackich urzędów na terenie Galicji. W jej prezydium zasiada Wincenty Witos, chłop z Wierzchosławic, późniejszy trzykrotny premier Polski i charyzmatyczny przywódca ruchu ludowego. Dom rodzinny i muzeum jego imienia znajdą się na trasie zwiedzania (26–27 maja 2018 r.).

I wojna światowa wstrzymała otwarcie Akademii Górniczej (obecnie Akademia Górniczo-Hutnicza) i dopiero w 1918 Komitet Organizacyjny uczelni rozpoczął nabór na rok akademicki. Jego uroczystej inauguracji dokonał w 1919 roku marszałek Józef Piłsudski. Podczas Dni Dziedzictwa posłuchamy ciekawej historii budowy gmachu uczelni, zejdziemy do kopalni, zobaczymy bogate zbiory geologiczne, techniczne i artystyczne oraz weźmiemy udział w fascynujących pokazach, np. z ciekłym azotem w roli głównej (26–27 maja 2018 r.).

Co prawda wolność krzepi, ale rzeczywistość lat 20. XX wieku była dość niewesoła: brakowało żywności, węgla do ogrzewania mieszkań i gazu do gotowania, szalała drożyzna, a co najgorsze – wybuchały epidemie chorób zakaźnych, m.in. hiszpanki czy tyfusu. Szczepionki przeciw nim wytwarzały zakłady produkcji surowic i szczepionek profesora Odona Bujwida, mieszczące się przy ulicy Lubicz 34. Żona profesora Kazimiera Bujwidowa zapisała się natomiast w historii walki o prawa obywatelskie kobiet. To m.in. dzięki niej kobiety w 1918 roku mogły startować i głosować w wyborach. W kamienicy przy Lubicz 34 czekają na nas zajęcia na temat bakterii oraz nauka języka… esperanto, którego Odon Bujwid był wielkim propagatorem (26–27 maja 2018 r.).

Zostań detektywem
Kraków w XIX wieku był miastem twierdzą, z tego powodu na jego terenie armia austro-węgierska wzniosła wiele fortów. Niektóre z nich odegrały ważną rolę w obronie miasta przed Rosjanami w 1914 roku – jak Fort 50 ½ O Barycz (inaczej zwany też Kosocice). Zapraszamy do eksplorowania go w towarzystwie specjalistów, nie zabraknie także atrakcji dla dzieci – odbędą się warsztaty „Buszując w forcie” i „Budowanie rakiet wodnych”. Powstanie też specjalnie przygotowana na tegoroczne Dni Dziedzictwa wystawa (19–20 maja 2018 r.).
Bronowice kojarzą się z dworkami: Tetmajerówką i Rydlówką, znanymi z „Wesela” Stanisława Wyspiańskiego. Nieliczni wiedzą, że zachwycających posiadłości w Bronowicach jest więcej. Podczas Dni Dziedzictwa będzie można odwiedzić, na co dzień zamknięty, dworek Rutkowskich projektu Józefa Gałęzowskiego, czołowego architekta międzywojnia. Dziś dworek należy do Instytutu Farmakologii PAN – mieści się w nim Zakład Fitochemii, w którym bada się skład chemiczny niektórych roślin. W ogrodzie czekają na nas warsztaty botaniczne, kawiarenka i… gra detektywistyczna dla najmłodszych (19–20 maja 2018 r.).

Piec kręgowy, balony, szybowiec i muzyka z kocyka
We wsi Płaza pod Chrzanowem zachęcamy do obejrzenia wyjątkowego zabytku techniki – pieca kręgowego służącego do wypalania wapna, który jest najlepiej zachowanym tego typu urządzeniem w Polsce i unikatem w skali europejskiej. Zbudowany pod koniec XIX wieku piec na pierwszy rzut oka przypomina sporych rozmiarów drewnianą stodołę. To tutaj przez dziesięciolecia powstawał doskonałej jakości produkt wykorzystywany w budownictwie, przemyśle i rolnictwie odradzającego się po zaborach i I wojnie nowego państwa (19–20 maja 2018 r.).
Tymczasem pod koniec lat 20. XX wieku Ignacy Mościcki, prezydent II RP i chemik z wykształcenia, zdecydował o budowie Państwowej Fabryki Związków Azotowych w Tarnowie. Na terenie o powierzchni 670 ha w ciągu trzech lat zbudowano fabrykę, wokół której szybko powstały funkcjonalne osiedla mieszkaniowe, gospodarstwo rolne z własnym warzywnikiem oraz poletka doświadczalne. Była to jedna z największych inwestycji w międzywojennej Polsce i jedna z najnowocześniejszych w Europie.

W czasie majowego weekendu (26–27 maja 2018 r.) będzie można zwiedzić Mościce wraz z zabytkową willą Eugeniusza Kwiatkowskiego, jednego z dyrektorów fabryki. Do wydarzenia włączyło się także Centrum Sztuki Mościce – na jego terenie odbędzie się balonowy piknik w stylu retro z minilotniskiem przygotowanym przez Mościcki Klub Balonowy. Będą tam czekać sprzęt lotniczy, szybowiec Foka 4, symulatory lotu, żyroskopy, a także balonowe treningi pokazowe. Dodatkowo Centrum Sztuki Mościce zaprasza na fajfy (tańce) oraz „muzykę z kocyka”, czyli koncert zespołu Bartek Szu & Te Fajne Dziewczyny (wstęp na oba wydarzenia jest odpłatny).

Kościoły i escape game z Napoleonem Żabą
W Racławicach koło Olkusza będzie można zwiedzić (19–20 maja 2018 r.) drewniany kościół pw. Narodzenia NMP z 1615 roku razem z cennym wyposażeniem. Z kolei w Zbylitowskiej Górze pod Tarnowem – kościół pw. Podwyższenia Krzyża Świętego, budowlę powstałą po I wojnie światowej według projektu krakowskiego architekta Ludwika Wojtyczki. Nowego kształtu artystycznego kościół nabrał w latach 50. za sprawą prof. Jerzego Nowosielskiego. Natomiast na terenie dworu rodziny Żabów w Zbylitowskiej Górze odbędzie się zabawa typu escape game. W jej trakcie dzieci będą mogły rozwikłać zagadkę tajemniczego dworu – niegdyś wypełnionego starymi księgami pozostawionymi m.in. przez Napoleona Żabę, podróżnika i naukowca, propagatora mnemotechniki. Na dorosłych czekają oprowadzanie z przewodnikiem i wystawa pamiątek rodziny Żabów.

Bezpłatna publikacja
Jak co roku Małopolskim Dniom Dziedzictwa Kulturowego będzie towarzyszyć okolicznościowe wydawnictwo, tym razem w beletrystycznej formie. O obiektach i ich historii napisał Jakub Kornhauser, krakowski poeta, tłumacz, eseista, krytyk literacki i literaturoznawca, wykładowca Uniwersytetu Jagiellońskiego. Książka będzie dostępna bezpłatnie w punktach informacyjnych MIK oraz w wersji elektronicznej na stronie Dnidziedzictwa.pl.

plakat wolnosc krzepi

 

Dodaj komentarz
Publikowane komentarze są prywatnymi opiniami użytkowników. Przegląd Olkuski nie ponosi odpowiedzialności za ich treść. Komentarze obraźliwe, szkalujące i naruszające ogólnie przyjęte normy współżycia społecznego będą usuwane. Prosimy o rozwagę w formułowaniu wypowiedzi. Chcielibyśmy, żeby dyskusja była rzeczowa i pożyteczna dla innych internautów. Zastrzegamy sobie możliwość usuwania komentarzy, których forma i treść znacznie odbiegają od tematu artykułu, przyjętej etykiety internetowej oraz naszego regulaminu. Jako redakcja szanujemy wolność i swobodę wypowiedzi, ale cenimy sobie również dbałość o kulturę języka
UWAGA: jeśli chcesz zamieszczać komentarze pod własnym imieniem i nazwiskiem musisz się zarejestrować. Rejestracja i używanie awatarów zapobiega także podszywaniu się innych internautów pod wybrany przez Ciebie nick. Komentarze użytkowników ukazują się w czasie rzeczywistym. Zachęcamy do zgłaszania administratorowi komentarzy naruszających regulamin.
Apelujemy do naszych Czytelników o zamieszczanie przemyślanych komentarzy. Administrator portalu ma obowiązek udostępnić organom państwowym na ich wniosek dane użytkowników zamieszczających groźby karalne, komentarze obraźliwe bądź naruszające dobra osobiste. Nasz portal pozwala na dodawanie komentarzy bez rejestracji apelujemy jednak o niewykorzystywanie "pozornej" anonimowości do obrażania innych osób.
Do wszystkich którzy NIE ZROZUMIELI zamieszczonego powyżej apelu: zapewne zauważyli Państwo, że zostaliśmy zmuszeni do usunięcia niektórych komentarzy z naszej strony. Nie jest to wyrazem naszej cenzury, próby ograniczania prawa do merytorycznej dyskusji czy też wolności wypowiedzi, lecz jedynie stosowaniem się do przepisów obowiązującego prawa. Komentarze są usuwane na podstawie uzasadnionego wniosku pokrzywdzonej osoby lub w wyniku PROWADZONEGO POSTĘPOWANIA o zniesławienie, naruszenie dóbr, z powodu gróźb karalnych itp. Redakcja ma OBOWIĄZEK UDOSTĘPNIĆ (na podstawie pisemnego wniosku) uprawnionym organom dane użytkowników którzy takie komentarze zamieścili oraz usunąć je z publikacji. W pewnych kręgach nastała wręcz moda na ustalanie tożsamości komentujących, więc PONOWNIE APELUJEMY o zamieszczanie przemyślanych komentarzy.
NIE HEJTUJĘ, BO SZANUJĘ !!!