Olkusz
84 lata temu Niemcy wymordowali niemal całą żydowską społeczność Olkusza. Aby oddać hołd pomordowanym i utrwalać pamięć o tym tragicznym wydarzeniu, w sobotę 13 czerwca, dla upamiętnienia dnia, w którym Niemcy wywieźli do obozów śmierci największą grupę olkuskich Żydów odbyły się uroczystości.
W sobotę do południa delegacja przedstawicieli Społecznego Komitetu Organizacyjnego z prof. Michałem Ostrowskim na czele złożyła w imieniu własnym oraz burmistrza i mieszkańców Miasta i Gminy Olkusz wiązanki kwiatów w miejscu kaźni olkuskich Żydów na terenie Muzeum Obozu Auschwitz – Birkenau. W uroczystości uczestniczył także m.in. dr Rafał Guzik, prezes oświęcimskiego oddziału Towarzystwa Opieki nad Oświęcimiem – Pamięć o Auschwitz-Birkenau oraz przedstawiciele Muzeum Auschwitz-Birkenau.
Tego samego dnia o godzinie 18:00 spod budynku olkuskiego Starostwa, gdzie znajduje się tablica pamiątkowa, wyruszył Marsz Pamięci. Marsz, który jest inicjatywą społeczną, odbywa się od 2006 roku, zawsze 13 czerwca, kiedy z Olkusza wyjechał największy transport Żydów do obozu Auschwitz-Birkenau. Uczestnicy marszu przeszli ostatnią drogą olkuskich Żydów, aby oddać im hołd. Obok budynku stacji kolejowej, skąd olkuscy Żydzi wyruszyli w swą ostatnią drogę, uczestnicy marszu zapalili symboliczne znicze ułożone w kształt Gwiazdy Dawida.
Poza główną częścią obchodów organizatorzy przygotowali też kilka wydarzeń towarzyszących. W czwartek 11 czerwca w Centrum Kultury MOK odbyły się warsztaty edukacyjne dla szkół pt. „Żyli wśród nas”, poświęcone historii olkuskiej społeczności żydowskiej. Po wykładzie, uczniowie przeszli na krótki spacer, podczas którego odwiedzili miejsce egzekucji trzech olkuskich Żydów w marcu 1942 roku, zobaczyli teren gdzie była synagoga, tablicę pamiątkową na gmachu Starostwa, w którym Niemcy zgromadzili olkuskich Żydów w czerwcu 1942 roku przed wywiezieniem do obozów śmierci, czy tablicę na olkuskim rynku upamiętniającą Krwawą środę. W piątek 12 czerwca w Powiatowej i Miejskiej Bibliotece Publicznej w Olkuszu otwarto wystawę planszową „Zagłada olkuskich Żydów”, którą można oglądać do 24 czerwca. Także w piątek, kilkanaście osób wzięło udział w spacerze historycznym „Przedwojenny Olkusz” zorganizowanym w ramach akcji Olkuskie Spacery Historyczne 2026.
Organizatorami wydarzeń upamiętniających 84. rocznicę zagłady olkuskich Żydów byli: Społeczny Komitet Organizacyjny, Urząd Miasta i Gminy w Olkuszu, Powiatowa i Miejska Biblioteka Publiczna w Olkuszu oraz Miejski Ośrodek Kultury w Olkuszu.
Urząd Miasta i Gminy w Olkuszu
fot. UMIG Olkusz oraz Ryszard Tabaka
