Bolesław, Bukowno
Narastający problem wód gruntowych w naszej okolicy coraz wyraźniej daje o sobie znać. W Bolesławiu samorząd wystąpił o zgodę na interwencyjne odpompowanie jednego z największych zalewisk powstałych po działalności górniczej, natomiast w sąsiednim Bukownie skutki zmian hydrologicznych widać m.in. przy planowanej modernizacji drogi w kierunku Jaworzna, której rozpoczęcie opóźnia się ze względu na trudne warunki gruntowo-wodne. Wspólnym mianownikiem tych zjawisk pozostaje rosnący poziom wód oraz brak wyraźnego wsparcia ze strony władz państwowych.
Podnoszący się poziom wody w zalewiskach na terenie gminy Bolesław staje się coraz większym wyzwaniem dla mieszkańców. Jak wynika z komunikatu opublikowanego na stronie internetowej Urzędu Gminy Bolesław, samorząd skierował do Wojewody Małopolskiego wniosek o zgodę na interwencyjne odpompowanie wody z wyrobiska po eksploatacji piasku przez ZGH „Bolesław” S.A. Chodzi o zbiornik zlokalizowany w południowej części miejscowości, w rejonie ulicy Głównej, pomiędzy drogami powiatowymi a stawami osadowymi należącymi do spółki. Jak zaznaczono w komunikacie, planowane działanie miałoby charakter tymczasowy i obowiązywałoby do czasu budowy systemu grawitacyjnego odprowadzania wody. Na chwilę obecną nie wiadomo jednak czy akcja dojdzie do skutku i jakie ma być jej źródło finansowania.
Równolegle prowadzone są działania w innych częściach gminy. Do Zakładów Górniczo-Hutniczych „Bolesław” S.A. oraz Lasów Państwowych skierowano wnioski dotyczące budowy urządzeń umożliwiających kontrolowany zrzut wody. Część prac już trwa – powstają urządzenia upustowe przy zbiornikach Hutki I i Hutki II, a także przygotowywane jest czasowe odprowadzanie wody z zalewiska „Dąbrówka” do kanału Dąbrówka. Jak podkreślono, działania te wpisują się w szersze podejście, ponieważ poszczególne zalewiska i tereny podmokłe oddziałują na siebie wzajemnie.
Trwają również przygotowania do rozwiązania docelowego. W lutym zlecono opracowanie dokumentacji projektowej dla grawitacyjnego odwodnienia centrum Bolesławia, a następnie zwrócono się do ZGH „Bolesław” o wykonanie otworów geotechnicznych. Badania mają umożliwić dokładne rozpoznanie warunków gruntowo-wodnych i zaprojektowanie skutecznego systemu odwodnienia, z uwzględnieniem lokalnej specyfiki oraz skutków wieloletniej działalności górniczej. Dodatkowe odwierty pozwolą także śledzić zmiany poziomu wody i określić zależności pomiędzy poszczególnymi zbiornikami. Jak informuje urząd, monitoring prowadzony jest na bieżąco, a odczyty publikowane są na stronie internetowej ZGH „Bolesław”. Docelowo mają być one udostępniane również przez gminę.
Podobne zjawiska obserwowane są także w Bukownie. Wzrost poziomu wód gruntowych zaczyna wpływać na infrastrukturę oraz zabudowę, a woda pojawia się w piwnicach i na działkach, m.in. w rejonie ulic Zielonej, Wapiennej i Puza. Na początku 2025 roku część cmentarza komunalnego została wyłączona z użytkowania z powodu podtopień, a mimo prowadzonych działań doraźnych budowa docelowego systemu odwodnienia nadal pozostaje na etapie formalnym. Warunki hydrogeologiczne mają również wpływ na duże inwestycje. Planowana modernizacja drogi w kierunku Jaworzna oraz budowa obwodnicy Bukowna napotkały poważne trudności związane z poziomem wód gruntowych. Konieczność wykonania dodatkowych badań i zmian projektowych znacząco opóźnia rozpoczęcie prac.
Samorządy – zarówno w Bolesławiu, jak i w Bukownie – wskazują, że obecne działania mają głównie charakter doraźny, a kluczowe są rozwiązania systemowe. Problemem pozostaje jednak finansowanie. Szacunki przygotowane w poprzednich latach wskazywały, że koszty działań zabezpieczających i odwodnieniowych sięgają dziesiątek, a nawet setek milionów złotych, co zdecydowanie przekracza możliwości lokalnych budżetów. Na razie sytuacja pozostaje więc nierozstrzygnięta. Trwają analizy i przygotowania kolejnych projektów, mieszkańcy obserwują zmiany w swoim otoczeniu, a kluczowe decyzje – zarówno administracyjne, jak i finansowe – wciąż nie zapadły. Tymczasem poziom wód, jak pokazują ostatnie miesiące, nie wykazuje tendencji spadkowej.
