wysiedlenie1

W 2016 roku mijają 74 lata od największej tragedii w dziejach Olkusza. Bo czyż mamy w ponad 700-letniej historii naszego miasta bardziej dramatyczne wydarzenie od wywiezienie na śmierć jednej trzeciej jego mieszkańców?!

Przez wieki Olkusz był miastem wielokulturowym, w którym mieszały się narodowości i religie. Już pierwsza wzmianka o naszym mieście, pochodząca z XI wieku i znajdująca się w komentarzu do Biblii, który napisał Rabbi Szlomo Ben Ischag zwany Rashi (żył w latach 1040-1105, studiował w Wormuncji i Moguncji, po powrocie do rodzinnego Troyes w Szampanii założył tam szkołę talmudyczną), ma żydowską proweniencję. Rashi wyjaśniał młodym Żydom z Francji i Niemiec pewne występujące w Biblii pojęcia i nazwy geograficzne. W części dotyczącej Księgi Proroka Nahuma, której pierwsze zdanie brzmi: „Wyrok na Niniwę. Księga widzenia Nahuma z Elkosz” (Na I,1) pisał: „HA-‘ELQOSI – jest to miasto w państwie B’LWWNJ’H, które należy do ziemi Izraela, choć leży poza granicami ziemi Izraela. I wiedz, że są tam rudy złota, srebra i że w pobliżu niego znajduje się sól, ponieważ Morze Solne [Martwe] bliskie ziemi Izraela dochodzi do tego miejsca. Jest to państwo, w którym rządzi król syn króla, a który wywodzi się z nasienia Judy”. Część historyków opierając się na opiniach językoznawców przychyla się do teorii, że w tekście mowa jest właśnie o Olkuszu (Elkosz, HA-ELQOSI), a pod nazwą BLWWNJH ma się kryć najstarsza zapisana nazwa naszego kraju (czyli Polonia).

wysiedlenie2

 

Co ciekawe, Marian Kantor-Mirski, pierwszy monografista Olkusza, w wydanej w 1936 r. pracy nawet nazwę miasta wywodził z języka fenickiego, który wszak należy do grupy języków semickich: „Wiemy, że pierwsza nazwa miasta, z którą się spotykamy w naszych dziejach brzmi Elkusz. (…) fenicki wyraz „el” to po polski pan, bóg, – „kusz” to znów po polsku kuć, krajać, krajać, stąd Olkusz to miejsce pana, który kuje”.

W najstarszej zachowanej we fragmentach księdze miejskiej (z początków XIV wieku), wśród kilkudziesięciu właścicieli olkuskich domów i parceli większość imion jest niemieckich, kilka czeskich, a polskich na pewno tylko cztery, choć sporo też spolszczonych. Ten dokument wykazuje też dwa domy należące do Żydów. Potem w historii diaspory żydowskiej w Olkuszu nastąpiła przerwa, bo Elżbieta Łokietkówna, siostra Kazimierza Wielkiego, wydała miastu …przywilej de non tolerandis Judaeis, czyli nakaz opuszczenia przez Izraelitów miasta i zakaz osiedlania się. Pojawiają się znów w latach 1546-47, co można wiązać z handlem srebrem. W 1570 r. Żydzi olkuscy płacili tzw. pogłowie, które wynosiło 10 zł. Z siedemdziesięciu miast ówczesnego województwa krakowskiego pogłowie płacone było tylko w 6 z nich. Pod względem jego wielkości Olkusz ustępował tylko krakowskiemu Kazimierzowi. W 1584 r., w oparciu o jedną z baszt zbudowano okazałą synagogę. Zmarłych chowano już wtedy na kirkucie pod miastem (dziś ul. Kolorowa). Od XVII w. Olkusz był samodzielnym kahałem, czyli miastem głównym, któremu podlegały nawet tak odległe przykahałki, jak Wiśnicz, Brzesko, a także m.in. Oświęcim. Wielu Żydów widzimy wśród inwestorów olkuskich kopalni i sztolni w czasach największego rozkwitu tutejszego górnictwa.

wysiedlenie3

W 1787 r. na ok. 600 mieszkańców ok. 200 było Izraelitami. W 1849 r. Żydzi stanowili ok. 40 proc. mieszkańców, w 1886 już nawet 60 proc. W wolnej Polsce stanowili ważną siłę polityczna i społeczną, w wyborach w 1927 r. zdobyli 10 mandatów do rady miasta (na 24), działały żydowskie stowarzyszenia, związki zawodowe, kluby sportowe (np. Makabi Olkusz), biblioteka.
Wszystko to okazało się skazane na zagładę, gdy 1 września 1939 r. Niemcy zaatakowali Polskę. Zaczęła się II wojna światowa. Gdy w końcu września 1939 roku przyjechał do Olkusza mianowany landratem, czyli starostą, niemiecki urzędnik Heinrich Groll, w charakterystyczny dla hitlerowców sposób, scharakteryzował miasto „(…) kiedy wjechaliśmy do samego miasta i ujrzeliśmy zaniedbane domy i chaty, zezwierzęcone twarze setek wałęsających się bez celu Żydów, rynek z jego azjatyckimi rozmiarami i monotonna pustką, najpierw zaparło nam dech z wrażenia. Stanął przed naszymi oczami cały wschodni prymitywizm tych dawnych rosyjsko-polskich obszarów”. Groll i jego „zespół zarządzający” zabrali się do roboty. Zorganizowali getto, zaczęły się wywózki do obozów i na roboty do Niemiec, rozstrzelania, oraz duża akcja pacyfikacyjna zwana „Krwawą środą”, podczas której ze szczególnym okrucieństwem okupanci potraktowali żydowskich mieszkańców Olkusza. Na początku marca 1942 r. powiesili trzech olkuskich Żydów „za szmugiel” żywności. I już 14 marca tego samego miesiąca i roku, mogli uczcić „dobrą robotę” podczas otwarcia Domu Niemieckiego, na który wybrali magistrat! W przemówieniu landrat Groll mógł się pochwalić: „Szczególnie godne wspomnienia jest wewnętrzne przesiedlenie około 3000 Żydów i utworzenie żydowskiej dzielnicy mieszkaniowej w Ilkenau (zniemczona nazwa Olkusza). Również całkowicie udane, zakrojone na szeroką skalę i ciężkie zabiegi sanitarne sprawiły, że Ilkenau dzisiaj dla odwiedzających praktycznie jest odżydzony” (tł. Jerzy Roś). Ale to nie był koniec niemieckiego planu.

wysiedlenie6

Golgota Żydów z olkuskiego getta rozpoczęła się 10 czerwca 1942. „Akcja rozpoczęła się nad ranem. Dzielnicę obstawiono podwójnym szpalerem policji niemieckiej. Inni rewidowali dom za domem, wszędzie wyciągając ludzi. Pędzili na duży plac (przy gimnazjum). Po przeszukaniu wszystkich domów, ludzi odprowadzono do budynku nowo budującego się gmachu ubezpieczalni społecznej. Budynek z cegieł i betonu o oknach i drzwiach zabitych na głucho deskami (w środku budynku panowała ciemność). Małą garstkę młodych ludzi wysortowano jako zdolnych do pracy (5%) i tych ulokowano w poszczególnych klasach gimnazjum pod strażą. Następnego dnia wywieziono ich do dulagu do Sosnowca, a stamtąd do obozów pracy. Ludzi zamkniętych w budynku Kasy Chorych przeznaczonych na stracenie jako niezdolnych do pracy trzymano bez wody i żywności w ciemnym budynku. (…) Pobyt 24-godzinny w ciemnicy w poczuciu beznadziejności położenia zmienił ludzi do niepoznania; ja, który wszystkich od starca do dziecka znałem bardzo często nie mogłem poznać w zupełności, kto do mnie mówi. W pewnej chwili powiadomiono nas, że jedna z kobiet zamkniętych w Kasie Chorych dostała bólów porodowych, polecono mi, bym przyszedł sprawdzić, czy tak faktycznie jest i ewentualnie zabrać do szpitala. Po przybyciu na miejsce okazało się, że chodzi o kobietę będącą rzeczywiście w ostatnim miesiącu ciąży i która prócz tego miała przy sobie troje nieletnich dzieci. Gestapo zezwoliło na zabranie kobiety, a dzieci pozostawić miałem na miejscu. Dopiero na moja usilną prośbę udało mi się uzyskać pozwolenie na zabranie jej dzieci (…). Kobieta ta nie urodziła (…) załadowano ją wraz z innymi na chłopskie furmanki, odwieziono na dworzec i dołączono do transportu. Ludzi podzielono na dwie grupy. Pierwszą odstawiono pod silną eskortą w sobotę, reszta pozostała w zamknięciu do poniedziałku, kiedy to ich załadowano na pociąg. Transporty te poszły do Oświęcimia”. (Relacja z ostatnich dni olkuskiej diaspory żydowskiej spisana po wojnie przez miejscowego lekarza, Mariana Auerhahna vel Mariana Głuszeckiego).

wysiedlenie5

Na placu przy dawnym gimnazjum, dziś ul. Francesco Nullo, spędzono ok. 3400 osób. W następnym dniu Niemcy przeprowadzili selekcję. Ok. 200 osób wywieziono do sosnowieckiego dulagu w Sosnowcu, skąd trafili do obozów pracy (Annaberg, Blechhammer, Gross-Rosen i Buchenwald). Ponad 3 tys. ludzi – tak, jak to relacjonował po wojnie Marian Auerhahn – zapędzono na ul. Mickiewicza i zamknięto w niewykończonym gmachu Kasy Chorych, dziś siedzibie Starostwa Powiatowego oraz na placu obok tego budynku. Następnie w dwóch transportach: 13 i 15 czerwca, zostali zaprowadzeni na dworzec kolejowy, wpakowani do wagonów i wywiezieni do komór gazowych obozu w Birkenau. Największy transport odszedł 13 czerwca. I właśnie w ten dzień dziesięć lat temu Olkuskie Stowarzyszenie Kulturalne „Brama” postanowiło zorganizować w Olkuszu Marsz Pamięci. Względy proceduralne, a właściwie kłody rzucone pod nogi organizatorom, spowodowały, że wtedy Marsz odwołano. Ale mimo to odbył się, bo ostatnią drogą olkuskich Żydów poszedł Ireneusz Cieślik. W następnych latach idących było już więcej, zdarzało się nawet kilkadziesiąt osób, w tym także potomkowie olkuskich Żydów, którzy specjalnie w tym celu przyjeżdżali do Olkusza. Na ścianie budynku, w który setki olkuszan spędziło ostatnią noc w rodzinny mieście, miała zawisnąć tablica informująca o tym fakcie, ale nie ma tablicy, choć połowę pieniędzy, jakie potrzebne są na jej wykucie, zostało zebranych w zeszłym roku podczas zbiórki zorganizowanej przez Przewodniczącą Rady Powiatu Małgorzatę Węgrzyn. W tym roku, 13 czerwca, o g. 18.00, spod gmachu dawnej Kasy Chorych, dziś Starostwa, wyruszy 10 nieformalny, społeczny Marsz Pamięci. Każdy, kto czuje potrzebę pójścia ostatnią drogą olkuskich Żydów, może się przyłączyć.{jcomments on}

Na zdjęciach olkuscy Żydzi pędzeni ulicami miasta na dworzec.

0 0 votes
Article Rating
Subskrybuj
Powiadom o
31 komentarzy
najnowszy
najstarszy oceniany
Inline Feedbacks
Zobacz wszystkie komentarze
sprostowanie
sprostowanie
8 lat temu

Pan Olgerd Dziechciarz w tekście „Zarys dziejów olkuskiej dzielnicy Parcze”, który co dopiero został opublikowany (bez możliwości pisania komentarzy), popełnił kolejny duży błąd pisząc, że getto w Olkuszu utworzyli Niemcy w 1940 roku. Faktycznie getto to powstało dopiero we wrześniu 1941 roku, co do dzisiaj pamiętają jeszcze starsi ludzie w Olkuszu.

wiedza
wiedza
8 lat temu

W ramach „Szkiców o ziemi olkuskiej” Dziechciarz napisał kilkadziesiąt artykułów historycznych. Prawie pod żadnym z nich nie ma ani jednego wpisu. Pod tym już 30. Takie zaangażowanie Bogdy i innych w sprawy historii Żydów nie powinno nikogo dziwić. Widać sumienie uwiera…

Bogda
Bogda
8 lat temu

Takie zaangażowanie Olgerda Dziechciarza w sprawy historii Żydów nie powinno nikogo dziwić, bowiem zgodnie z prawem rozwoju zależnej kolonializacji podlega nie tylko gospodarka kraju podanego rozwojowi zależnej, ale także jego kultura i historia. W bloku euro-atlantyckim Polska i Polacy zajmują bardzo niski szczebel, o czym powinny wiedzieć obecne władze Olkusza, natomiast Żydzi wspolczesni wręcz przeciwnie, długo ich wizja historii jest przygotowana globalnie, a kraje poddane rozwojowi zależnemu muszą się do niej akomodowac. Dziechciarz i spółka jako przedstawiciele tzw. elity kompradorskiej, też o tym wiedzą i wiedzą jak napisać, żeby chleb był posmarowany zawsze z właściwej strony.

annava
annava
8 lat temu

[quote name=”Hugo Knote”][quote name=”muzeum Holocaustu”]W opustoszałym obecnie budynku dworca kolejowego w Olkuszu można byłoby utworzyć Muzeum, przedstawiające Zagładę Olkuskich Żydów, przy którym kończyłyby się w każdym roku Marsze Pamięci.[/quote]
Zuppa pomysł.! Wycieczki z izraela, marsze żywych i dni kultury żydowskiej, zuppa.[/quote]
Na wszystko przyjdzie czas, bo o Holocaustu Żydów z Olkusza należy pamiętać.

wiedza
wiedza
8 lat temu

[quote name=”niewiedza”][quote name=”sprostowanie”]Obozy Gross-Rosen i Buchenwald nie były obozami pracy, lecz obozami koncentracyjnymi, w których masowo mordowano więźniów, o czym pisze w swojej książce Adam Cyra „Mieszkańcy ziemi olkuskiej w hitlerowskich więzieniach i obozach koncentrcyjnych”, Oświęcim-Olkusz 2005.
Annaberg rzeczywiście był obozem pracy dla Polaków i Żydów, natomiast Blechhammer początkowo istniał jako obóz pracy dla Żydów, a później stal sie największym podobozem KL Auschwitz.[/quote]
Niewiedza i kompromitujący błąd pana Olgerda Dziechciarza.[/quote]
Jak żeś taki wiedzący, to czemu się nie czepiasz cytowanej książki Cyry? Znajdziesz tam dużo więcej kompromitujących błędów niż ten drobiazg w publicystycznym tekście Dziechciarza!

niewiedza
niewiedza
8 lat temu

[quote name=”sprostowanie”]Obozy Gross-Rosen i Buchenwald nie były obozami pracy, lecz obozami koncentracyjnymi, w których masowo mordowano więźniów, o czym pisze w swojej książce Adam Cyra „Mieszkańcy ziemi olkuskiej w hitlerowskich więzieniach i obozach koncentrcyjnych”, Oświęcim-Olkusz 2005.
Annaberg rzeczywiście był obozem pracy dla Polaków i Żydów, natomiast Blechhammer początkowo istniał jako obóz pracy dla Żydów, a później stal sie największym podobozem KL Auschwitz.[/quote]
Niewiedza i kompromitujący błąd pana Olgerda Dziechciarza.

zaproszenie
zaproszenie
8 lat temu

W dniu 13 czerwca, o g. 18.00, spod gmachu dawnej Kasy Chorych, dziś Starostwa, wyruszy dziesiąty nieformalny, społeczny Marsz Pamięci. Każdy, kto czuje potrzebę pójścia ostatnią drogą olkuskich Żydów, może się przyłączyć. Marsz kończy się przy nieczynnym budynku dworca kolejowego PKP.

Marina
Marina
8 lat temu

[quote name=”wstydliwa sprawa”]W różnych krajach okupowanej Europy powtarzał się ten sam schemat jak w Olkuszu, gdzie policja żydowska pod nadzorem niewielu Niemców, pomogła schwytać Żydów i załadować ich do pociągów, które zawiozły ich do komór gazowych w Auschwitz-Birkenau.
O tej wstydliwa sprawie pan Olgerd Dziechciarz zapomniał napisać w swoim tekście, zaś osławiony prof. Jan Tomasz Gross z USA w swojej książce „Upiorna dekada”, dwukrotnie wydanej w Polsce, napisał, że olkuszanie masowo mordowali Żydów podczas wywozenia ich przez Niemców na zagładę.[/quote]

Prawda jest taka, że Olkuszanie i dziś dziwnym narodem są. Jeden drugiego utopiłby w „łyżce wody”. Sąsiad sąsiada, i nie musi to być Żyd.

enigma1952
enigma1952
8 lat temu

A tak swoją drogą to chłopcy fajne mundury i czapeczki na głowie mają.

enigma1952
enigma1952
8 lat temu

[quote name=”muzeum Holocaustu”]W opustoszałym obecnie budynku dworca kolejowego w Olkuszu można byłoby utworzyć Muzeum, przedstawiające Zagładę Olkuskich Żydów, przy którym kończyłyby się w każdym roku Marsze Pamięci.[/quote]
Zuppa pomysł.! Wycieczki z izraela, marsze żywych i dni kultury żydowskiej, zuppa.

Młody
Młody
8 lat temu

[quote name=”muzeum Holocaustu”]W opustoszałym obecnie budynku dworca kolejowego w Olkuszu można byłoby utworzyć Muzeum, przedstawiające Zagładę Olkuskich Żydów, przy którym kończyłyby się w każdym roku Marsze Pamięci.[/quote]

Oczywiście, sprzedać go Żydom w pakiecie z Koleją Dużych Prędkości z połączeniami na Katowice, Kielce i Kraków oraz prosto na Tel Awiw przez Pustynię Błędowską …

muzeum Holocaustu
muzeum Holocaustu
8 lat temu

W opustoszałym obecnie budynku dworca kolejowego w Olkuszu można byłoby utworzyć Muzeum, przedstawiające Zagładę Olkuskich Żydów, przy którym kończyłyby się w każdym roku Marsze Pamięci.

enigma1952
enigma1952
8 lat temu

[quote name=”KOLA”]HMMM A NSZ DWORZEC???? TYLE LAT I CO???NIC!!! TAKI JAKI BYL JEST RUINA I TYLE -.[/quote]
Ale jaką miał przepustowość i jaki przerób a teraz co? nic, bryndza.

Mka
Mka
8 lat temu

[quote name=”leo”]Przy okazji należy pamiętać w jaki sposób i na jakich zasadach niektórzy olkuszanie przejęli po wysiedlonych żydach kamienice na Krakowskiej i w Rynku oraz ulicach przyległych.
To ciemna strona którą celowo się przemilcza , ale mam nadzieje że potomkowie tych zdobywców wezmą udział w Marszu Pamięci aby podziękować za darmochę i przeprosic za krzywdy.[/quote]
to ja bym wspomniał jeszcze wolnorynkowców, którzy uwłaszczyli się na majątku gminnym i do tej pory wydaje się im że miasto jest „ich”. Dobrze, żeby pamiętali, że oni dzierżawią miasto, a nie są na swoim poletku. Po mnie choćby potop…

leo
leo
8 lat temu

Przy okazji należy pamiętać w jaki sposób i na jakich zasadach niektórzy olkuszanie przejęli po wysiedlonych żydach kamienice na Krakowskiej i w Rynku oraz ulicach przyległych.
To ciemna strona którą celowo się przemilcza , ale mam nadzieje że potomkowie tych zdobywców wezmą udział w Marszu Pamięci aby podziękować za darmochę i przeprosic za krzywdy.

kolo
kolo
8 lat temu

Nawet tu o żydach. Dajcie sobie chociaż w Olkuszewie na luz

KOLA
KOLA
8 lat temu

HMMM A NSZ DWORZEC???? TYLE LAT I CO???NIC!!! TAKI JAKI BYL JEST RUINA I TYLE -.

aaab
aaab
8 lat temu

[quote name=”żydowska policja”]O czym także nie napisał O.D., który jest Autorem tekstu – zobacz w linku

http://www.fronda.pl/a/o-czym-milczal-tomasz-gross-zydowska-policja-w-sluzbie-gestapo,72839.html%5B/quote%5D

widać ciężko niektórym pojąć,że nawet pisząc książkę nie sposób napisać wszystko o wszystkim a co dopiero w artykule który ma swoje ramy.Napiszcie lepszy.

Młody
Młody
8 lat temu

A ja nigdy nie zrozumię niemieckiego narodu …

żydowska policja
żydowska policja
8 lat temu

O czym także nie napisał O.D., który jest Autorem tekstu – zobacz w linku

http://www.fronda.pl/a/o-czym-milczal-tomasz-gross-zydowska-policja-w-sluzbie-gestapo,72839.html

aaab
aaab
8 lat temu

ale za co te minusy 😀 Jezus był Żydem 😀 uczcie się wiec od Żyda miłości bliźniego zamiast ziać niechęciom do innych nacji

ps
serio czekam na inne pasjonujące dyskusje historyczne pod artykułami Szkice z Ziemi Olkuskiej 🙂

aaab
aaab
8 lat temu

swoją drogą jest to żenujące. może specjaliści od historii zaczną się udzielać tutaj:
http://przeglad.olkuski.pl/index.php/artykuly/kultura/historia-i-tradycja-regionu/szkice-o-ziemi-olkuskiej/14043-zarys-dziejow-jaroszowca-do-1945-r

chętnie dowiem się jakie przekłamania nieścisłości lub braki pojawiły się w historii Jaroszowca 😛
co wy ludzie z tymi Żydami macie? wszędzie tylko Żydzi geje i gender 😛 zamiast opluwać od Żydów uczmy się od nich bo poza niechlubnymi wyjątkami jest to naród który trzyma się razem tymczasem cechą narodową Polaka katolika jest opluwanie siebie nawzajem i wszystkich nacji w koło.brawo my. :-/

aaab
aaab
8 lat temu

[quote name=”Hugo Knote”][quote name=”Hugo Knote”]Dzisiaj niewielu ich w Olkuszu zostało (żydów), ale jeszcze są, wystarczy tylko uważnie się rozejrzeć by dostrzec ich obecność.[/quote]
Jak mam rozumieć te wasze minusy? Mają oznaczać, że nie chcecie wiedzieć, iż oni są i żyją wśród Was w Olkuszu? Przecież to obłuda, dwulicowość i dualizm.![/quote]

zrozum to człowieku tak ,że nikogo nie obchodzi czy są-każdy jest tym kim jest PRZEDE WSZYSTKIM MIESZKAŃCEM OLKUSZA. jeśli mnie pamięć nie myli O.D swego czasu być może w innym tekście być może na stronie Ziemi Olkuskiej wspominał o tym ,że część strażników była Żydami..Czy to oznacza,że reszta tekstu jest zakłamana?albo ,że nie warto upamiętnić śmierci tych ludzi?nie ważne czy ktoś jest Żydem czy Polakiem ważne ,że byli to nasi sąsiedzi, mieszkańcy tego miasta.

enigma1952
enigma1952
8 lat temu

[quote name=”Hugo Knote”]Dzisiaj niewielu ich w Olkuszu zostało (żydów), ale jeszcze są, wystarczy tylko uważnie się rozejrzeć by dostrzec ich obecność.[/quote]
Jak mam rozumieć te wasze minusy? Mają oznaczać, że nie chcecie wiedzieć, iż oni są i żyją wśród Was w Olkuszu? Przecież to obłuda, dwulicowość i dualizm.!

Makabi
Makabi
8 lat temu

[quote name=”wstydliwa sprawa”]
O tej wstydliwa sprawie pan Olgerd Dziechciarz zapomniał napisać w swoim tekście, zaś osławiony prof. Jan Tomasz Gross z USA w swojej książce „Upiorna dekada”, dwukrotnie wydanej w Polsce, napisał, że olkuszanie masowo mordowali Żydów podczas wywozenia ich przez Niemców na zagładę.[/quote]
Prof. Gross tak napisał, bo jego olkuskim informatorem był Hugo Knote.

enigma1952
enigma1952
8 lat temu

Do czego doprowadziła ta wypaczona poprawność polityczna? To jest obłuda, zakłamanie i wazeliniarstwo. Pan (O.D) podobno historyk z wykształcenia jest tego dobitnym przykładem. Mogę zrozumieć pseudo naukowca Grosa, bo to żyd i robi to dla pieniędzy oraz dla diaspory żydowskiej, ale żeby „goj” pomijał takie fakty no chyba, że również dla pieniędzy i dla stanowiska.

enigma1952
enigma1952
8 lat temu

Dzisiaj niewielu ich w Olkuszu zostało (żydów), ale jeszcze są, wystarczy tylko uważnie się rozejrzeć by dostrzec ich obecność.

wstydliwa sprawa
wstydliwa sprawa
8 lat temu

W różnych krajach okupowanej Europy powtarzał się ten sam schemat jak w Olkuszu, gdzie policja żydowska pod nadzorem niewielu Niemców, pomogła schwytać Żydów i załadować ich do pociągów, które zawiozły ich do komór gazowych w Auschwitz-Birkenau.
O tej wstydliwa sprawie pan Olgerd Dziechciarz zapomniał napisać w swoim tekście, zaś osławiony prof. Jan Tomasz Gross z USA w swojej książce „Upiorna dekada”, dwukrotnie wydanej w Polsce, napisał, że olkuszanie masowo mordowali Żydów podczas wywozenia ich przez Niemców na zagładę.

enigma1952
enigma1952
8 lat temu

Dzisiaj ten dworzec nie jest już nikomu potrzebny. Kiedyś tętniło tu życie w poczekalni i na peronach. Było to okno na świat a i do Olkusza się jeździło.

enigma1952
enigma1952
8 lat temu

Tym razem niestety nie pokazano już zdjęć gdzie widać wyraźnie, iż konwojentami tej grupy byli również żydowscy policjanci, dlaczego? Pytanie następne, a niby, dlaczego na płytę upamiętniającą ten marsz mają składać się „goje” skoro ich „erec israel” ma to w nosie?

sprostowanie
sprostowanie
8 lat temu

Obozy Gross-Rosen i Buchenwald nie były obozami pracy, lecz obozami koncentracyjnymi, w których masowo mordowano więźniów, o czym pisze w swojej książce Adam Cyra „Mieszkańcy ziemi olkuskiej w hitlerowskich więzieniach i obozach koncentrcyjnych”, Oświęcim-Olkusz 2005.
Annaberg rzeczywiście był obozem pracy dla Polaków i Żydów, natomiast Blechhammer początkowo istniał jako obóz pracy dla Żydów, a później stal sie największym podobozem KL Auschwitz.